Cấu tạo từ thêm tiền tố (trước) và hậu tố (sau) vào gốc từ để đổi nghĩa hoặc từ loại. Đây là kỹ năng được kiểm tra trong bài tập "word form". Bài này gom các hậu tố theo từ loại mà chúng tạo ra. Có bốn bảng cho danh từ, động từ, tính từ và trạng từ. Mỗi bảng nêu hậu tố, nghĩa hoặc nguồn gốc, và ví dụ. Phần tiền tố tách riêng nhóm phủ định và nhóm phổ biến khác. Phần biến đổi chính tả chỉ ra các quy tắc khi ghép từ, kèm vài chuỗi biến đổi hay ra đề. Phần ghi chú dặn xác định từ loại của chỗ trống trước khi chọn hậu tố.
Hậu tố — Đổi từ loại
Hậu tố danh từ
| Hậu tố | Tạo danh từ từ | Ví dụ |
|---|---|---|
| -tion / -sion / -ation | động từ | educate → education, decide → decision |
| -ment | động từ | develop → development, move → movement |
| -ness | tính từ | happy → happiness, dark → darkness |
| -ity / -ty | tính từ | possible → possibility, safe → safety |
| -ance / -ence | động từ/tính từ | perform → performance, different → difference |
| -er / -or / -ar | người làm động từ | teach → teacher, act → actor, beg → beggar |
| -ist | người/chuyên môn | piano → pianist, science → scientist |
| -ee vs -er | người nhận vs người làm | employ → employee vs employer |
| -ship | trạng thái/quan hệ | friend → friendship, member → membership |
| -hood | trạng thái/giai đoạn | child → childhood, neighbour → neighbourhood |
| -al | động từ | arrive → arrival, refuse → refusal |
| -ure / -ing | động từ | fail → failure, build → building |
| -th | tính từ | wide → width, strong → strength, deep → depth |
| -age | nhiều loại | marry → marriage, short → shortage |
Hậu tố động từ
| Hậu tố | Ví dụ |
|---|---|
| -ize / -ise | modern → modernize, real → realize |
| -ify | simple → simplify, beauty → beautify |
| -en | wide → widen, strength → strengthen, short → shorten |
| -ate | active → activate |
Tiền tố en-/em- cũng tạo động từ: able → enable, danger → endanger.
Hậu tố tính từ
| Hậu tố | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| -ful / -less | có / không có | care → careful / careless, hope → hopeful/hopeless |
| -ous | đầy | danger → dangerous, fame → famous |
| -ive / -ative | khuynh hướng/tính chất | act → active, attract → attractive |
| -able / -ible | có thể | read → readable, sense → sensible |
| -al / -ial / -ical | liên quan đến | nation → national, history → historical |
| -ic | tính chất | economy → economic, hero → heroic |
| -ish | hơi hơi | child → childish, red → reddish |
| -y | tính chất | sun → sunny, rain → rainy, health → healthy |
| -ed / -ing | cảm nhận vs gây ra | bored / boring — xem Adjectives And Adverbs |
| -ly | kiểu cách (là tính từ!) | friend → friendly, love → lovely |
Hậu tố trạng từ
- -ly: quick → quickly, careful → carefully (dấu hiệu trạng từ chủ đạo).
- -ward(s): home → homeward, back → backwards.
- -wise: clock → clockwise, length → lengthwise.
Tiền tố — Đổi nghĩa
Tiền tố phủ định
| Tiền tố | Dùng với | Ví dụ |
|---|---|---|
| un- | tính từ, một số động từ | happy → unhappy, do → undo |
| in- / im- / il- / ir- | tính từ (đồng hóa âm) | correct → incorrect, possible → impossible, legal → illegal, regular → irregular |
| dis- | động từ, tính từ, danh từ | agree → disagree, honest → dishonest, like → dislike |
| non- | danh từ, tính từ | sense → nonsense, smoker → non-smoker |
| mis- | động từ — sai | understand → misunderstand, lead → mislead |
| de- | động từ — đảo ngược | centralize → decentralize |
Các tiền tố phổ biến khác
| Tiền tố | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| re- | lại | write → rewrite, build → rebuild |
| pre- | trước | view → preview, war → prewar |
| over- | quá mức | cook → overcook, work → overwork |
| under- | thiếu/bên dưới | estimate → underestimate, ground → underground |
| inter- | giữa | national → international |
| co- | cùng nhau | operate → cooperate, worker → co-worker |
| anti- | chống lại | social → antisocial |
| multi- | nhiều | culture → multicultural |
| ex- | trước đây | wife → ex-wife |
Biến đổi chính tả cần chú ý
- Chữ -e cuối thường mất trước hậu tố bắt đầu nguyên âm: use → using, fame → famous — nhưng giữ lại trước hậu tố phụ âm: care → careful.
- -y → -i: happy → happiness/happily, beauty → beautiful.
- Gấp đôi phụ âm cuối trong từ CVC: big → bigger, sun → sunny, hot → hottest.
- Chuỗi biến đổi hay ra đề: succeed → success → successful → successfully; economy → economic → economical (khác nghĩa!); die → dead → death.
Ghi chú
- Xác định từ loại chỗ trống cần trước (câu cần danh từ, động từ, tính từ hay trạng từ?), rồi mới chọn hậu tố.
- Một số từ giữ nguyên dạng qua các từ loại: fast (adj/adv), hard (adj/adv), early (adj/adv).
- Việc chọn hậu tố phần lớn là cố định — tập thói quen học theo họ từ: decide → decision → decisive → decisively.
Hậu tố quyết định từ loại mới. Đuôi tion, ment, ness và ity tạo danh từ. Đuôi ize, ify, en và ate tạo động từ, và tiền tố en hoặc em cũng làm việc đó. Đuôi ful và less đối nhau, một bên là có và một bên là không có. Đuôi ly thường cho trạng từ, nhưng friendly và lovely vẫn là tính từ.
Xem thêm: Adjectives And Adverbs · Nouns · Phrasal Verbs · Comparisons