Cẩm nang sống đáng giá là bản dịch tiếng Việt của sách tiếng Trung HowToLiveBetter (upstream eternity4719/HowToLiveBetter), kho chuanman2707/HowToLiveBetter. README kiểm tra ngày 2026-10-07 nói 641 mục. Mỗi mục trả lời hai câu: bỏ ra gì (tiền, thời gian, sức lực, ý chí), nhận lại gì. Không phải danh sách việc phải làm hết. Lấy một hai mục là đủ. Tác giả bản gốc cũng nói chưa làm được phần lớn.
Pháp luật, trợ cấp và thủ tục trong sách chủ yếu là của Trung Quốc. Chỗ chỉ dùng được ở Trung Quốc đánh dấu「Chỉ tham khảo TQ:」. Số tiền trong sách tính bằng tệ. Đừng lấy điều khoản, mức trợ cấp hay hạn nộp của sách làm thủ tục ở Việt Nam.
Cách đọc
Trang tra cứu lọc theo từ khóa, phần, hạng chứng cứ, và ba chiều chi phí: tốn tiền không, tốn bao nhiêu thời gian, cần ý chí không. Muốn mục nhẹ, lọc "Tiền" là "Không tốn" và "Ý chí" là "Không cần". Trong mỗi phần, mục xếp hiệu quả chi phí từ cao xuống.
Mỗi mục có Chi phí, Nói dễ hiểu, Lợi ích, Mức chứng cứ, Nguồn, Ghi chú. Dòng "Nói dễ hiểu" chỉ diễn lại cột Lợi ích, không thêm số mới. Gạch chân chấm trên trang là thuật ngữ hoặc đường dẫn sang mục khác. Bấm để xem giải thích hoặc tiêu đề mục được trỏ.
Bốn thứ nhận lại không quy đổi cho nhau: tuổi thọ (tử suất tổng, viết tắt ACM, hoặc một nguyên nhân chết), thời gian và sức lực, tiền, tự do thân người. Ai hưởng cũng chia tầng: bản thân, vợ hoặc chồng và họ hàng trực hệ, bạn bè đồng nghiệp, người lạ. Tầng người lạ kèm rủi ro bị hại, không tính thành việc bắt buộc.
Hiệu quả chi phí là phán đoán của tác giả, theo chuẩn của chính sách thì chỉ là hạng C, tách khỏi hạng chứng cứ. Lợi lớn và ba khoản chi phí đều không có thì là cực cao. Lợi lớn mà chi phí không cao, hoặc lợi vừa mà chi phí là không, thì là cao. Còn lại là trung bình. "Trung bình" trong sách vẫn là khuyến nghị, chỉ là người đọc tự cân chi phí. Trong 641 mục: cực cao 109 (17%), cao 292 (46%), trung bình 240 (37%).
Hạng chứng cứ
| Hạng | Nghĩa trong sách |
|---|---|
| A | Có số tra được, từ tổng hợp phân tích, đoàn hệ lớn, hoặc thử nghiệm ngẫu nhiên. Nói được giảm bao nhiêu. |
| B | Có nghiên cứu, nhưng không ra một số chắc, hoặc mẫu nhỏ, một nghiên cứu lẻ. |
| C | Kinh nghiệm tác giả hoặc cách làm được công nhận, không có văn hiến trực tiếp. |
README đếm A 424, B 166, C 51. 58 mục đánh dấu tranh cãi. 2 chỗ cần xác minh. Nguồn là văn hiến sơ cấp (bài báo có DOI hoặc PubMed, hoặc báo cáo cơ quan như WHO, CDC, tổng cục thống kê), không trích bài chuyển thuật. Luật Trung Quốc trích điều khoản và số hiệu văn bản.
Ví dụ định dạng trong README là mục đổi muối ăn sang muối natri thấp: thử nghiệm Neal và cộng sự, NEJM, 2021, DOI 10.1056/NEJMoa2105675, hạng A, và có ghi chú tranh cãi vì đối tượng là người già nguy cơ cao ở nông thôn Trung Quốc.
34 phần
Chính văn nằm trong book/, mỗi phần một file, vì file đơn vượt giới hạn render Markdown của GitHub. Trang web ghép các file đó lại.
- Đừng chết sớm
- Đừng chết từ từ
- Đừng lãng phí sức lực
- Đừng lãng phí thời gian
- Đừng lãng phí tiền
- Danh sách nên tránh
- Sống khi không có tiền
- Đừng tự chuốc họa vào thân: pháp luật và an toàn tài sản
- Làn ranh đỏ pháp luật người thường dễ vi phạm
- Yêu và cưới có đáng không
- Làn ranh đỏ dân lập trình và dân kỹ thuật dễ vi phạm
- Khởi nghiệp và làm ăn
- Tình huống khẩn cấp: làm gì trước
- Tài khoản và an toàn thông tin
- Thuê nhà và mua nhà
- Sống sau khi mắc bệnh mạn tính
- Nhà có người già
- Nuôi con có đáng không
- Đang làm, nghỉ việc và tai nạn lao động
- Chăm trẻ sơ sinh thế nào
- Đi nước ngoài, du lịch và an toàn ở nước ngoài
- Thư giãn thế nào
- Học kỹ năng gì thì đáng
- Đi khám bệnh
- Người thân qua đời rồi phải làm những việc gì
- Làm một website hay nền tảng
- Mang thai và sinh con
- Đừng vì ngoại hình phá hỏng sức khỏe
- Sau khi gặp cú sốc lớn
- Con cái tuổi đi học
- Sau tuổi mười tám có mấy con đường nào
- Du học nước ngoài
- Sống thế nào sau khi khuyết tật
- Thuốc sẵn trong nhà đừng để uống thành họa
Năm bài dài nằm trong docs/: gặp người lạ bị nạn có nên dừng lại, danh mục đồ dùng khẩn cấp gia đình, cưới có đáng không, làm nền tảng cần những giấy phép gì, nhịp đồng hồ sinh học và ca đêm. Nhật ký đối chiếu nguồn là docs/ghi-chep-kiem-chung.
Bản đọc và skill
Trang trực tuyến là bản chuẩn. PDF, EPUB và một file HTML offline sinh lại sau mỗi lần chính văn đổi. Link tải cố định ở Release epub-latest. Bản chuyển tiếp không theo cập nhật.
Mở index.html bằng cách kích đúp sẽ trắng, vì trình duyệt không cho trang đọc file cục bộ. Bản một file HTML thì kích đúp được. Chạy local: python -m http.server 8000 trong thư mục kho. Trang tĩnh, không backend.
README kèm skill skills/life-decision-guide cho Claude Code và Codex. Skill được mô tả là tra mục trong sách trước khi trả lời, ghi phần và số mục, và nói khi không tra ra thay vì bịa số. Cách cài nằm trong README của thư mục skill.
Giấy phép
Chữ trong book/, docs/ và README là CC BY 4.0. Đăng lại thì ghi tên "Cẩm nang sống đáng giá" (bản tiếng Việt), link kho, link giấy phép, và ghi nếu đã sửa. Code trong tools/, skills/, index.html và .github/ là MIT.
Note này là bản đồ rút, không phải toàn văn. Số mục và hạng lấy từ README đọc ngày 2026-10-07.
Xem thêm: Life Resources