Tổng quan
Hà Giang là tỉnh cực bắc của Việt Nam, nổi tiếng với cảnh núi hùng vĩ, đèo hiểm và văn hóa đa dạng của các dân tộc thiểu số. Đây là điểm đến trong mơ cho đi phượt xe máy và khám phá vùng hoang dã.
Điểm đặc trưng phải ghé: đèo Mã Pí Lèng, đi thuyền sông Nho Quế (hẻm Tu Sản), cột cờ Lũng Cú và dốc Thẩm Mã. Đây là những chỗ đặc trưng và đẹp nhất của tỉnh - chỗ khác tùy thời gian và mùa.
Vòng cổ điển: cách sắp lịch
Khung chính của vòng Hà Giang mà cộng đồng đã kiểm chứng:
- Ngày 1: TP Hà Giang -> Quản Bạ (Cổng Trời) -> Yên Minh. Ở ngã Yên Minh, đi nhánh 22 km qua "cây cô đơn" - đẹp hơn hướng còn lại. Ngủ ở Yên Minh hoặc đi tiếp.
- Ngày 2: Yên Minh -> Dốc Thẩm Mã -> Phó Bảng -> Lũng Cú (cột cờ; điểm cực bắc cách thêm 3 km) -> Đồng Văn. Ngủ ở Đồng Văn.
- Ngày 3: Đồng Văn -> Mã Pí Lèng -> sông Nho Quế -> Mèo Vạc.
- Ngày 4: Mèo Vạc -> Mậu Duệ qua cua chữ M -> Du Già hoặc quay về qua Yên Minh -> TP Hà Giang.
Lời khuyên về cách chia chặng từ những người chạy nhiều:
- Thị trấn Đồng Văn nằm khoảng giữa Lũng Cú (Lô Lô Chải) và Mã Pí Lèng / Nho Quế - mỗi phía khoảng 20 km. Cả hai làm thoải mái trong một ngày; dành cả ngày chỉ cho Nho Quế thì phí.
- Đừng cố chạy Hà Nội -> Đồng Văn trong một ngày (~500 km). Dù có hai người chạy vẫn kiệt sức. Hơn: ngày đầu tới thành phố Hà Giang hoặc Yên Minh.
- Người đi lần đầu nên đi theo QL4C (đẹp hơn) và về bằng DT182 -> DT176 qua cua chữ M và Mậu Duệ - đoạn này nay đã xong và chạy tốt. Từ Mậu Duệ có hai cách: về qua Yên Minh trên QL4C cũ, hoặc đi tiếp DT176 về TP Hà Giang.
- Lối về khác (tuyến Xanh Lá): Mèo Vạc -> Mậu Duệ -> Yên Minh - lựa chọn đẹp, vắng hơn cho ai không muốn quay ngược QL4C.
- Phương án Đường Thượng: từ Lũng Hồ đi DT181 ("Đường Thượng", qua xã Đường Thượng) -> Thái An -> Thuận Hòa - đi được, có vài đoạn xấu; cẩn thận kẻo lạc. Tránh Lũng Hồ -> Du Già -> QL34.
- Bỏ ý vòng qua Cao Bằng rồi về Hà Giang ở chuyến đầu - đường dài, cảnh ít. Hợp với người đi lại muốn tuyến mới.
- Cảnh trải dọc cả tuyến, không chỉ ở các điểm có tên tuổi - chạy chậm và nhìn quanh.

Cảnh báo tình trạng đường
- Khu Du Già: đường vào từ hướng nào cũng đang được sửa lớn. Phía Yên Minh được vá nhẹ gần cầu bị xói (mưa không đi được, trời khô thì ổn). Phía Quản Bạ có ~20 km đường đang sửa, rất mệt. Phía QL34/DT176 có ~20 km bụi, tắc và phải chờ vì đang sửa. Phía Mèo Vạc là tệ nhất. Đoạn thực sự đẹp là Du Già -> ngã Đồn Pháp, tháng 3 có hoa gạo dọc đường. Người đi lần đầu nên bỏ phương án Du Già đến khi sửa xong.
- Đổ đèo xuống Nho Quế: khoảng 5-6 km đường xấu, bụi vì đang thi công trên đường xuống sông. Đừng đi khi mưa - lầy và nước đục. Chọn ngày nắng: nước trong xanh mới đáng.
- Đường tắt Suối Bản Án / Lũng Hồ: đường Google Maps xuyên Lũng Hồ là một gờ rộng nửa mét, một bên vực, một bên vách - đáng sợ hơn đường vách đá trắng. Nếu lỡ tới Bản Án, người địa phương sẽ chỉ một đường nhựa thẳng hơn ra Du Già; qua nổi đoạn đó thì Mã Pí Lèng có thể thấy hiền.
- Cảnh sát giao thông: người chạy kể bị phạt gắt quanh Mèo Vạc (ví dụ 600k vì thiếu xi-nhan lúc leo lên phía DT182) - hãy chạy đúng luật.
Chỗ ngủ
- Đồng Văn: đêm sôi động nhất - phố cổ đáng dạo một buổi tối; cảm giác như điểm trung chuyển (có người thấy "giống Sapa" và đắt). Khách sạn ~500,000-600,000 VND/đêm; homestay như Plum ~800,000 VND/đêm.
- Lô Lô Chải: không khí làng yên hơn, nhiều người chạy thích hơn Đồng Văn, dù đang thi công.
- Yên Minh: khách sạn Thảo Nguyên ~400,000 VND/đêm là ổn.
- Mèo Vạc: ban đêm chán, không có chỗ ở đáng nhớ - chỉ là chỗ ngủ.
- Đặt phòng: lấy giá trung bình trên Agoda/Booking/Traveloka làm mốc; đánh giá trên Google Maps đáng tin. Homestay hợp khách trẻ nhưng có thể ồn; khách sạn yên hơn.
- Một thứ tự đêm được gợi ý: Quản Bạ -> Lô Lô Chải -> Đồng Văn -> Mèo Vạc cho vòng 4 đêm.
Ăn dọc vòng
- Tam Sơn: quán Lan Anh trên QL4C xuyên thị trấn - cơm đĩa rẻ; đầu cá với dưa chua hợp bia.
- Yên Minh: nhà hàng Hóa Cường trên Trần Hưng Đạo (QL4C xuyên thị trấn) - người chạy xe hay ghé, nấu theo gọi; gà rang ngon.
- Đồng Văn: nhà hàng Tiến Nhị đối diện phố cổ - ngon, giá phải chăng so với khu này.
- Khu Quản Bạ: phở Tráng Kìm là điểm ăn sáng được biết tới.
- Mèo Vạc: thử thắng cố và bánh cuốn trứng.
- Người ăn một mình lưu ý: chủ quán có thể không mặn mà khi chỉ gọi một suất cơm - thường không có chỗ khác, nên cứ ăn.
Cách đến và thuê xe
- Xe khách đêm Hà Nội -> Hà Giang: hãng nào cũng được; Bằng Phấn là lựa chọn của cộng đồng. Xe xuất phát 10-11 giờ tối tới khoảng 4 giờ sáng - ngủ vài tiếng ở homestay, rồi thuê xe khoảng 6 giờ sáng.
- Giang Sơn: nhà nghỉ kiêm cho thuê xe ngay trên quốc lộ - bảo tài xế thả xuống đó. Họ cho mượn xe miễn phí để chạy đi ăn, và có thể nhờ họ đặt xe về: trả xe khoảng 5-6 giờ chiều, tắm, ăn tối, xe đón 7-8 giờ tối. Rất tiện.
- Chạy xe của mình từ Hà Nội: quốc lộ nhiều xe tải và mệt. Xe phân khối lớn (ví dụ 1200 cc) xuất phát lúc 5 giờ sáng và tới km0 khoảng 11 giờ sáng; xe nhỏ thì chấp nhận chậm hơn và đến giữa buổi chiều - an toàn trước. Ngày đầu chỉ nên nhắm thành phố Hà Giang; ngày hai mới leo về phía Mèo Vạc để còn sức ngắm cảnh.
- Nếu đi từ Sài Gòn: bay hoặc chạy xe tới Hà Nội trước; xuất phát từ Sài Gòn và đi trong ngày thì không hợp lý.
Thêm điểm đáng biết
Ngoài các điểm nổi bật, thành viên cộng đồng gợi ý: Vách đá trắng, Mỏm đá Lưỡi Quỷ, cung đường mạo hiểm Tả Lủng, Đồn Pháp, Lũng Hồ, Khuổi My, Bản Phùng (Hoàng Su Phì), rừng thông Yên Minh, rừng tre Tìa Cố Xi (Giàng Chu Phìn), thảo nguyên Suôi Thầu (Xín Mần), Bản Lao Xa, Đèo Gió (Lủng Hồ -> Du Già) và Sảo Há.
Quanh vòng chính: Phố Cáo, Phó Bảng, Sủng Là, Lao Xa (khu Đồng Văn); Lô Lô Chải và Cẳng Tằng, Thèn Pả (Lũng Cú); Cao Mã Pờ, Đường Thượng (Quản Bạ/Yên Minh).
Lưu ý mùa: ngoài mùa hoa và lúa chín, những chỗ như Nhà Pao, dinh Vua Mèo và các bản thì khá bình thường - đáng ghé nếu đi ngang, không đáng đi vòng. Và thời tiết là tất cả: mưa phùn và sương mù là lúc tệ nhất để đi Hà Giang; ngày nắng thì chỗ nào cũng đẹp.
Lịch trình mẫu
4 ngày 3 đêm bằng xe máy
- Ngày 1: Hà Giang - Quản Bạ - Yên Minh. Thuê xe trong thành phố. Cổng Trời, dốc Thẩm Mã, dừng chụp ảnh trên các đèo. Ngủ ở Yên Minh.
- Ngày 2: Yên Minh - Lũng Cú - Đồng Văn. Phó Bảng, Lũng Táo, Lũng Cú. Đồi hoa tam giác mạch nếu đúng mùa. Ngủ ở phố cổ Đồng Văn.
- Ngày 3: Mã Pí Lèng - Mèo Vạc - Du Già. Đèo Mã Pí Lèng. Ở Mèo Vạc ăn thắng cố và bánh cuốn trứng. Tiếp đến homestay Du Già.
- Ngày 4: Du Già - TP Hà Giang - Hà Nội.
Lịch trình Tết 3 đêm của cộng đồng (ảnh)
Một lịch trình tham khảo gồm: km0, dốc Bắc Sum, Cổng Trời Quản Bạ, Núi Đôi Cô Tiên, cây cô đơn, Thẩm Mã, bản Sảo Há, Nhà Pao, dinh Vương, cột cờ Lũng Cú, Lô Lô Chải; rồi Đồng Văn, Mã Pí Lèng, mỏm đá "tử thần", thuyền Nho Quế / hẻm Tu Sản, Mèo Vạc; về qua cafe Panorama, cua chữ M trên DT182, DT176 - Mậu Duệ - Hang Thẩm Lín, thác Du Già, Đường Thượng - làng dệt Lùng Tám, và QL4C về.

5 ngày 4 đêm: Hà Giang - Cao Bằng
Ngày 1: Hà Giang - Quản Bạ - Yên Minh - Lũng Cú
- 07:00 ăn sáng ở TP Hà Giang; 07:30 có mặt ở Km 0.
- Dốc Bắc Sum; Cổng Trời Quản Bạ (cảnh sương, Núi Đôi Cô Tiên); cây cô đơn.
- Ăn trưa ở thị trấn Yên Minh.
- Chiều: dốc Thẩm Mã; nhà trình tường H'Mông ở Phố Cáo; bối cảnh phim Nhà Pao; bản chạm bạc Lao Xa; dinh Vua Mèo (Nhà Vương).
- Tối: homestay ở Lô Lô Chải.
Ngày 2: Lũng Cú - Đồng Văn - Mã Pí Lèng - Nho Quế - Pả Vi
- Sáng: bản Lô Lô Chải; cột cờ Lũng Cú; thị trấn Đồng Văn (bánh tam giác mạch, phở chua).
- Chiều: đèo Mã Pí Lèng; kayak hoặc thuyền trên sông Nho Quế qua hẻm Tu Sản.
- Ăn trưa: điểm cắm trại của anh Quân, nhìn ra hẻm. Nhận phòng ở bản Pả Vi.
- Tối: homestay ở Pả Vi.
Ngày 3: Hà Giang - dốc 14 tầng - Lê Nin
- Từ Pả Vi, dừng ở dốc 14 tầng.
- Tiếp đến Cao Bằng: khu di tích Pác Bó và suối Lê Nin, nơi Hồ Chí Minh từng sống và làm việc.
- Tối: homestay gần Pác Bó.
Ngày 4: Lê Nin - núi Mắt Thần - thác Bản Giốc
- Ghé Núi Mắt Thần và hồ tự nhiên thơ mộng.
- Khám phá Bản Giốc - thác hùng vĩ nhất trên biên giới Việt Nam - Trung Quốc.
- Tối: đặc sản địa phương (vịt quay bảy vị, bánh áp chao). Ngủ gần thác.
Ngày 5: Đồi Cỏ Cháy - TP Cao Bằng - Hà Nội
- Sáng ở Đồi Cỏ Cháy.
- Dừng ở TP Cao Bằng mua quà: hạt dẻ Trùng Khánh, bánh khảo.
- Giữa trưa xe khách về Hà Nội.
Ghi chú:
- Đi lại: xe máy để trải nghiệm trọn, ô tô nếu muốn giữ sức khỏe.
- Mang theo: quần áo ấm, thuốc cơ bản, giày thoải mái - trời lạnh và địa hình đá.
- Đặt trước: homestay ở Đồng Văn, Pả Vi và quanh Bản Giốc.
Xem thêm: Ghi chú cộng đồng Tây Bắc · Xe máy và đi một mình ở Tây Bắc