Người đọc giỏi chuyển đổi giữa hai chế độ. Một là đọc nhanh lấy ý. Hai là đọc chậm học ngôn ngữ. Đọc nhanh gồm skimming để nắm ý chính và scanning để tìm một mục cụ thể. Skimming đọc tiêu đề, câu đầu mỗi đoạn và kết luận. Scanning săn tên riêng, con số, ngày hoặc từ khóa của câu hỏi. Trước khi đọc kỹ nên khảo sát tiêu đề phụ, chữ đậm và hình ảnh để dựng bản đồ tinh thần. Đọc chậm để học ngôn ngữ. Note này cũng chỉ cách đoán từ qua ngữ cảnh trước khi tra từ điển. Cuối cùng là bảng so sánh đọc sâu với đọc rộng và các thói quen đọc chủ động.
Kỹ thuật đọc nhanh — Lấy ý nghĩa
- Skimming (ý chính): đọc tiêu đề, câu đầu mỗi đoạn, và kết luận — nắm chủ đề và quan điểm tác giả trong chưa tới một phút.
- Scanning (chi tiết): mắt săn một mục cụ thể — tên riêng, con số, ngày, hoặc từ khóa của câu hỏi — bỏ qua mọi thứ khác.
- Khảo sát trước: trước khi đọc kỹ, xem tiêu đề phụ, chữ đậm, hình ảnh — dựng bản đồ tinh thần cho bài đọc.
Đoán từ qua ngữ cảnh
Trước khi tra từ điển:
- Từ loại: là danh, động, hay tính từ? Vị trí cho biết — xem Word Formation.
- Bộ phận từ: tiền tố/gốc/hậu tố — un-believ-able, mis-under-stand.
- Manh mối ngữ cảnh: định nghĩa (X, which is...), ví dụ (such as...), tương phản (but, however, unlike), diễn lại (that is, in other words), logic.
- Quyết định xem từ đó có đáng quan tâm không — bỏ qua tính từ và chi tiết không ảnh hưởng ý chính.
Đọc sâu vs Đọc rộng
| Intensive (đọc sâu) | Extensive (đọc rộng) | |
|---|---|---|
| Văn bản | ngắn, hơi trên trình độ | dài, ngang/dưới trình độ (95%+ đã biết) |
| Mục tiêu | học ngôn ngữ — khai thác từng câu | xây tốc độ và thói quen |
| Từ điển | có, ghi lại từ hữu ích | không — đoán và đi tiếp |
| Ví dụ | bài đọc SGK, bài đọc đề thi | graded readers, báo, blog, truyện |
Một tuần nên trộn cả hai: đọc sâu để phát triển, đọc rộng để tích lũy và củng cố.
Thói quen đọc chủ động
- Chú thích: gạch chân câu chủ đề, khoanh tròn từ nối (however, therefore) báo hướng lập luận — xem Conjunctions And Connectives.
- Tóm tắt mỗi đoạn bằng 5 từ vào lề — ép hiểu nội dung thay vì chỉ đọc chữ.
- Chỉ ghi từ vựng giá trị cao: từ bạn sẽ dùng lại, collocation nguyên cụm, không phải danh từ hiếm.
- Đọc lại bài sau khi tra từ chưa biết — lượt đọc thứ hai giúp củng cố.
Đọc trong phòng thi
Chiến thuật theo dạng câu hỏi (ý chính, chi tiết, suy luận, tham chiếu, từ vựng trong ngữ cảnh) trình bày ở Exam Question Types. Riêng khi thi: trả lời theo bài đọc, không theo kiến thức của bạn; coi chừng bẫy paraphrase — đáp án dùng lại đúng nguyên văn bài đọc thường là đáp án nhiễu.
Ghi chú
- Tốc độ đọc tăng theo vốn từ — một bức tường từ lạ thì không skim được.
- Chọn tài liệu bạn thích cho đọc rộng; chán là lý do bỏ cuộc chính.
Xem thêm: Listening Strategies · Exam Question Types · Topic Vocabulary · IELTS Listening And Reading