Ghi chú cộng đồng Tây Bắc

Phần kiến thức thực địa được chắt từ các chủ đề của cộng đồng phượt (chủ yếu là VOZ), bao quát Tây Bắc rộng hơn Hà Giang. Riêng vòng Hà Giang, xem Hà Giang. Ghi chú bắt đầu từ địa lý vùng đất phía tây dãy Hoàng Liên. Sau đó là bốn con đèo lớn gồm Mã Pì Lèng, Khau Phạ, Ô Quy Hồ và Pha Đin. Các vòng gợi ý xếp từ tour khởi đầu đến hành trình trọn Tây Bắc nối sang Hà Giang. Phần chạy xe ghi lại quãng đường khoảng 350 km một ngày và nỗi vất vả với xe tải. Cuối cùng là lịch lúa mùa vàng từng điểm và danh sách tài liệu leo núi.

Địa lý và tính cách đường

Về địa lý, "Tây Bắc" là vùng đất phía tây dãy Hoàng Liên và phía bắc sông Mã (lưu vực sông Đà): Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hòa Bình. Nói rộng, nó có thể kéo tới hữu ngạn sông Hồng, thêm Lào Cai, Yên Bái và Phú Thọ.

Địa hình Tây Bắc lặp một khuôn: leo một đèo, đổ xuống một thung lũng rộng. Địa hình Đông Bắc thì ngược — đồi thấp hơn, thung lũng nhỏ men theo sông lớn — nên đường cua nhiều hơn. Đi các trục đường chính, các tỉnh Đông Bắc đều cho cảm giác dễ na ná nhau.
Dải đẹp nhất và đáng chạy nhất nằm dọc dãy Hoàng Liên: Yên Bái - Lai Châu - Lào Cai.
Đồng thuận của cộng đồng: Yên Bái và Hà Giang là hai tỉnh đẹp nhất; Điện Biên và Lai Châu có cảnh nhưng kém một bậc. Mường Tè của Lai Châu là góc hẻo nhất — hoang và nguyên sơ.
Lào Cai là điểm nổi bật: Sapa không cần giới thiệu; Y Tý có rừng nguyên sinh rộng; Bắc Hà có lễ hội kéo suốt đêm; ngay cả khói nhà máy Tằng Loỏng hòa vào sương cũng có một nét duyên lạ của riêng nó.
Một tay lái cho rằng "Yên Bái giờ đã vượt Đà Lạt"; người khác khen các chuyến xuân qua Mai Châu và Mộc Châu — ít đông hơn Hà Giang, vẫn còn nguyên, người địa phương vui vẻ.
Nếu tới được Lào Cai, bạn có thể mang hộ chiếu và qua cửa khẩu Trung Quốc một lát để xem.

Tứ đại đỉnh đèo và những con đường khác

Mã Pì Lèng (Hà Giang): một bên vực, một bên vách núi — hùng vĩ, đẹp, và dễ chạy.
Khau Phạ (Yên Bái): ~30 km; đường tới đi qua Tú Lệ, ngang bản và ruộng bậc thang — choáng ngợp vào mùa vàng.
Ô Quy Hồ (Lào Cai - Lai Châu): ~50 km; đổ về phía Lào Cai thì hồi hộp, cảnh lớn, đòi tay lái chắc hơn.
Pha Đin (Điện Biên): đèo mà nhiều tay lái vẫn chưa có dịp được thử.

Những con đường khác được cộng đồng đánh giá:

Trạm Tấu - Thanh Sơn - Thu Cúc (Yên Bái): vì cái sướng của việc chạy xe thuần — những cua êm nối tiếp trên mặt đường tốt — có người còn thích hơn cả các đèo nổi tiếng.
Km32 Tân Nguyên (Yên Bình) - Mậu A (Văn Yên): một đèo ít được nhắc, nhưng đẹp thật.

Các vòng gợi ý

Tour khởi đầu: Hà Nội -> Thanh Sơn (xe máy) / Yên Bái (ô tô) -> Nghĩa Lộ -> Tú Lệ -> đèo Khau Phạ -> Mù Cang Chải.
Bản khó hơn: Hà Nội -> Tà Xùa -> Trạm Tấu -> Nghĩa Lộ.
Trọn Tây Bắc + Hà Giang: Hà Nội -> Hòa Bình -> Mộc Châu -> Phà Vạn Yên -> Tà Xùa -> Trạm Tấu -> Nghĩa Lộ -> Tú Lệ -> Khau Phạ -> Mù Cang Chải -> Than Uyên -> Ô Quy Hồ -> Sapa -> Y Tý -> Lào Cai -> Bắc Hà -> thị trấn Cốc Pài -> Hoàng Su Phì (Bản Phùng) -> thành phố Hà Giang -> Quản Bạ -> Phó Bảng -> Lũng Cú -> Đồng Văn -> Mèo Vạc.
Hành trình lớn vào Hà Giang: Tà Xùa -> Trạm Tấu -> Nghĩa Lộ -> Tú Lệ -> Mù Cang Chải -> Tam Đường -> Ô Quy Hồ -> Sapa -> Lào Cai -> Bắc Hà -> Xín Mần -> Hoàng Su Phì -> Vị Xuyên -> Hà Giang -> Yên Minh -> Lũng Cú -> Đồng Văn -> Mèo Vạc -> Mậu Duệ -> Du Già -> Hà Giang -> Tuyên Quang -> Hà Nội. Nếu còn ngày, hãy chạy trọn một vòng Tây Bắc trước khi vào Hà Giang — vòng chỉ để ghé Tà Xùa là phí cung đường.
Lộ trình tiến dần cho tay lái mới: Trạm Tấu (Yên Bái) trước, rồi Tà Xùa, Y Tý, Tà Chì Nhù, Hà Giang; khi đã được tôi, hãy chạy một vòng trọn như Hà Nội - Mộc Châu - Điện Biên - Mù Cang Chải - Yên Bái - Hà Nội (khoảng 3 ngày, 1,000+ km).
Lối về từ phía cực bắc: Mèo Vạc -> Cao Bằng -> Bắc Kạn -> Thái Nguyên -> Hà Nội — đẹp nhưng rất mệt.

Ghi chú khi chạy xe

Quãng đường một ngày, cho sát thực tế: tay lái có thể lực trung bình khoảng 350 km và ~8 giờ trên yên mỗi ngày, dừng bất cứ đâu cảnh đòi phải dừng. Sự cố duy nhất của một nhóm trong 3 ngày là một cú ngã vì ôm cua quá sâu, kết thúc bằng một lần vào trạm xá — hãy đi vừa sức mình.
Xe: một chiếc xe côn ~150 cc+ và một tay lái vững là đủ để chạy 60-70 km/h trên đường núi. Với người chưa quen đi đường núi dài, 350 km/ngày vẫn là nặng.
Chạy mùa đông: lạnh cắt da trên xe máy — hãy tính trước.
Xe tải: tuyến đường Hà Nội - Hà Giang/Cao Bằng đông xe tải và những đoàn container dài. Xe lớn vượt an toàn và nhanh; xe nhỏ đành bò theo sau một chiếc suốt hàng cây số — khó chịu và nhiều rủi ro.

Lịch lúa mùa vàng

Tin từ cộng đồng, đã được cập nhật, về lúc ruộng chín, để xếp chuyến:

Nậm Cang: 20 - 30 tháng 7. Lúa chín hết; xe máy vào không quá khó, và càng chạy sâu vào các thung lũng càng đẹp.
Hoàng Su Phì (Hà Giang): 15 tháng 9 - 5 tháng 10. Nếu có một tuyến nào ruộng bậc thang nối từ đầu đến cuối, thì chính là tuyến này. Tuyến gợi ý: Bắc Hà - Suôi Thầu - Bản Phùng - ruộng mâm xôi Nậm Khoà, kết hợp săn mây Chiêu Lầu Thi. Rất hợp người mê đường địa hình, nhưng đường xấu — hãy có thể lực.
Mù Cang Chải (Yên Bái): 5 - 20 tháng 9. Có thể nói là đẹp nhất Việt Nam — đến người phương Tây cũng bay tới vì nó. Đường nay tốt hơn trước nhiều, các điểm nằm gần nhau, và phí vào cửa chỉ 10,000 - 20,000 VND.
Tả Van (Sapa): 25 tháng 8 - 10 tháng 9. Lựa chọn dễ nhất — sát ngay Sapa, dịch vụ đầy đủ nhất; đi bộ giữa các bản, ngồi cà phê nhìn lúa.
Y Tý (Lào Cai): 25 tháng 8 - 15 tháng 9. Mới nổi với tay lái trẻ nhờ con đường "cua chữ S" đã thành huyền thoại. Thoáng và rộng, nhưng đường Sapa - Y Tý vẫn xấu — người đi lần đầu nên có người dẫn đã quen đường.
Tà Xùa (Sơn La): 25 tháng 8 - 10 tháng 9. Săn mây cùng những ruộng bậc thang lưng trời; sâu trong các bản như Xím Vàng có thể gặp ruộng mâm xôi sánh ngang Hoàng Su Phì hoặc Mù Cang Chải.
Trùng Khánh (Cao Bằng): 25 tháng 8 - 10 tháng 9. Hãy đi theo các nhiếp ảnh gia lâu năm: thung lũng Phong Nậm - Ngọc Côn cho những tấm ảnh để đời. Bắc Sơn đối với Lạng Sơn thế nào, Mù Cang Chải đối với Yên Bái thế nào, thì Trùng Khánh đối với Cao Bằng như vậy.

Các mốc ngày là ước lượng, nhưng thực tế đã cho thấy là khá sát.

Mù Cang Chải, nhìn gần

Cách nhìn của một tay lái: Mù Cang Chải thuộc số rất ít nơi ở Tây Bắc chưa bị thương mại hóa nặng — cảnh thực sự hoang, ruộng vàng thấp thoáng qua những rừng thông tối và sâu, và không khí sạch đến mức làm người thư giãn. Qua Tú Lệ, mùi cốm bay theo suốt một cây số. Ăn và ngủ trong bản — rẻ, do người địa phương lo toàn bộ. Hãy tìm "khảu lang", món nằm đâu đó giữa cốm và xôi mà người bản rất mê.

Tài liệu leo núi

Xem thêm: Tổng quan Tây Bắc